← Lương Hưu.com

Mức bình quân tiền lương đóng BHXH: chọn đúng cách tính

Cùng nghỉ hưu năm 2026, hai người có mức lương cuối cùng bằng nhau vẫn có thể có mức bình quân tiền lương đóng BHXH khác nhau. Cô chú lấy quá trình đóng, đánh dấu tháng hưởng lương do Nhà nước quy định và tháng hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định. Nếu có cả hai, cần tính chung hai giai đoạn theo Điều 72 Luật BHXH.

Mức bình quân tiền lương đóng BHXH làm căn cứ tính hưu

Mức bình quân dùng làm gì trong phép tính lương hưu?

Đây là căn cứ tiền lương dùng để nhân với tỷ lệ hưởng khi tính lương hưu theo nhánh BHXH bắt buộc. Có thể hiểu là mức đại diện cho tiền lương đóng BHXH của giai đoạn luật yêu cầu tính, sau khi đã điều chỉnh theo quy định.

Không dùng tiền thực lĩnh, không lấy tổng số tiền BHXH đã nộp chia cho số năm. Một bảng lương có khoản thực nhận, lương làm căn cứ đóng và các khoản khấu trừ; mình phải lấy đúng cột tiền lương làm căn cứ đóng trong quá trình tham gia.

Khi nào lấy những năm cuối, khi nào lấy toàn bộ?

Nếu toàn bộ quá trình theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, tính bình quân toàn bộ thời gian. Nếu toàn bộ theo chế độ lương Nhà nước, khoảng tính phụ thuộc thời điểm bắt đầu tham gia BHXH, theo khoản 1 Điều 72 Luật BHXH 2024.

Toàn bộ quá trình theo chế độ lương Nhà nước
Bắt đầu tham gia BHXH Khoảng lấy bình quân
Trước 01/01/1995 5 năm cuối
01/01/1995–31/12/2000 6 năm cuối
01/01/2001–31/12/2006 8 năm cuối
01/01/2007–31/12/2015 10 năm cuối
01/01/2016–31/12/2019 15 năm cuối
01/01/2020–31/12/2024 20 năm cuối
Từ 01/01/2025 Toàn bộ thời gian

Mốc trong cột trái là lúc bắt đầu tham gia, không phải năm dự kiến nghỉ hưu. Người nghỉ năm 2026 không vì vậy mà tự chuyển sang dòng “từ 01/01/2025”.

Đã chuyển từ cơ quan Nhà nước sang doanh nghiệp thì sao?

Tính bình quân chung của các thời gian, nhưng phần lương Nhà nước vẫn được xác định theo quy tắc riêng. Điều 16 Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn lấy mức bình quân của phần lương Nhà nước nhân tổng số tháng thuộc phần đó, cộng tổng tiền lương đã điều chỉnh của phần do người sử dụng lao động quyết định, rồi chia tổng số tháng đóng.

Vì vậy, không lấy bình quân của hai con số bình quân bằng cách cộng rồi chia đôi. Hai phần có thể dài ngắn khác nhau; số tháng của mỗi phần phải có mặt trong phép tính.

Phân nhóm để tính mức bình quân tiền lương đóng BHXH

Chọn hệ số của từng năm đã đóng

Tiền lương được điều chỉnh trước khi tính bình quân. Điều 73 Luật BHXH quy định riêng cách điều chỉnh theo nhóm: người hưởng chế độ lương Nhà nước bắt đầu tham gia trước năm 2016 được điều chỉnh theo mức tham chiếu tại thời điểm hưởng; từ năm 2016 trở đi áp dụng cách điều chỉnh trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng như nhóm lương do người sử dụng lao động quyết định.

Với nhóm dùng hệ số theo từng năm, không chọn một hệ số chung nhân cả quá trình. Công văn 340/BHXH-CSXH ngày 03/02/2026 của BHXH Việt Nam công bố bảng hệ số; một vài dòng dùng để minh họa là: năm 2023 bằng 1,07; năm 2024 bằng 1,03; năm 2025 và năm 2026 bằng 1,00.

Chỗ dễ nhầm là hai chữ “năm 2026”. Năm giải quyết chế độ quyết định bảng hệ số áp dụng; còn dòng 2023 hay 2024 trong bảng chỉ năm của tiền lương đã đóng. Không dùng hệ số 1,00 cho toàn bộ hồ sơ chỉ vì mình nghỉ hưu trong năm 2026.

Thử tính 24 tháng có hai mức lương

Giả sử người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định có 12 tháng năm 2023 đóng trên tiền lương 6.000.000 đồng/tháng và 12 tháng năm 2024 đóng trên tiền lương 7.000.000 đồng/tháng. Dùng hai hệ số tương ứng trong bảng công bố năm 2026:

  1. Đoạn năm 2023: 12 × 6.000.000 × 1,07 = 77.040.000 đồng.
  2. Đoạn năm 2024: 12 × 7.000.000 × 1,03 = 86.520.000 đồng.
  3. Tổng tiền lương đã điều chỉnh của hai đoạn: 163.560.000 đồng.
  4. Chia 24 tháng: 163.560.000 ÷ 24 = 6.815.000 đồng/tháng.
Ví dụ mức bình quân tiền lương đóng BHXH sau điều chỉnh

Ví dụ chỉ tính một đoạn 24 tháng để hiểu cách làm. Khi tính mức bình quân cho toàn bộ quá trình của nhóm này, phải đưa đủ các tháng thuộc phạm vi tính vào. Hai năm trong ví dụ chưa đủ điều kiện thời gian để hưởng lương hưu.

Nếu tiền lương thay đổi giữa năm, tách thành các đoạn có cùng mức lương. Nếu có tháng không đóng, không tự ghi thêm một tháng lương bằng không rồi đưa vào mẫu số. Dữ liệu đầu vào phải là quá trình đóng được ghi nhận.

Trước khi nhập công cụ, cần kiểm những ô nào?

Ghi chế độ lương của từng giai đoạn, tháng bắt đầu và kết thúc, mức lương làm căn cứ đóng, tổng số tháng, năm giải quyết chế độ và hệ số tương ứng. Với hồ sơ hỗn hợp, tách phần lương Nhà nước trước khi ghép chung. Không cộng cả phụ cấp hay tiền thực nhận vào cột đóng nếu hồ sơ BHXH không ghi như vậy.

Cô chú, anh chị còn hay nhầm điều gì?

Doanh nghiệp Nhà nước thì luôn tính năm năm cuối?

Không xác định cách tính chỉ từ tên đơn vị. Phải xem chế độ tiền lương làm căn cứ đóng và thời điểm bắt đầu tham gia theo Điều 72.

Bình quân có bằng lương tháng cuối không?

Không mặc nhiên bằng nhau. Bình quân dùng cả khoảng thời gian thuộc phạm vi tính và có bước điều chỉnh theo quy định.

Hệ số năm 2026 dùng cho người nghỉ hưu năm sau được không?

Không lấy nguyên bảng này làm kết quả chắc chắn cho năm khác. Cần bảng hệ số và quy định áp dụng tại thời điểm giải quyết chế độ.

Căn cứ đọc ngày 18/11/2026: Luật BHXH số 41/2024/QH15, Điều 72 và 73; Thông tư 12/2025/TT-BNV, Điều 16; Công văn 340/BHXH-CSXH ngày 03/02/2026 của BHXH Việt Nam. Ví dụ sử dụng số lương giả định, hệ số từ bảng công bố.

Cô chú, anh chị có thể nhập mức bình quân đã xác định vào công cụ tính lương hưu tham khảo. Nếu mới có lương thực lĩnh, cần tìm thêm quá trình đóng để thay đúng đầu vào.

LươngHưu.com là công cụ tham khảo, không phải cơ quan BHXH.

Xem thêm hướng dẫn tính lương hưu.