Lương hưu khi có cả BHXH bắt buộc và tự nguyện
Cập nhật: 20/11/2026. Mười năm làm tại doanh nghiệp rồi năm năm đóng BHXH tự nguyện: khi nghỉ hưu, hai quãng đó có thể được cộng vào cùng quá trình. Mức hưu tính theo tỷ lệ hưởng nhân với mức bình quân tiền lương và thu nhập làm căn cứ đóng. Cô chú, anh chị nên tách hai quãng khi chuẩn bị số liệu nhưng phải gộp theo số tháng khi tính bình quân. Lấy hai con số bình quân cộng lại chia đôi dễ cho kết quả sai.

Cộng thời gian trước hay cộng tiền trước?
Trước hết, ghi từng khoảng thời gian đã đóng, tách cột bắt buộc và tự nguyện. Loại khỏi phép tính những tháng đã được giải quyết BHXH một lần. Nếu hai dòng chạm nhau ở tháng chuyển việc, kiểm lại hồ sơ để tránh tính hai lần một tháng. Sau đó mới tìm căn cứ tiền tương ứng.
Với phần bắt buộc, lấy mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng theo các quy định áp dụng cho quá trình đó. Với phần tự nguyện, lấy từng mức thu nhập làm căn cứ đóng sau điều chỉnh theo quy định. Tiền đã nộp theo biên lai, nhất là tiền sau hỗ trợ, không phải con số thu nhập đưa vào tử số. Nếu biên lai chỉ còn tiền thực nộp, nên xin đối chiếu quá trình đóng để lấy đúng đầu vào.
Một ví dụ có 120 tháng và 60 tháng
Giả sử một lao động nữ nghỉ ở tuổi thông thường, đủ điều kiện hưởng, có 120 tháng đóng bắt buộc và 60 tháng tự nguyện. Giả sử mức bình quân sau điều chỉnh của phần bắt buộc là 8 triệu đồng; phần tự nguyện sau điều chỉnh có bình quân 4 triệu đồng một tháng. Các khoảng không trùng và chưa hưởng một lần.
| Giai đoạn | Phép tính quy về tổng căn cứ | Kết quả giả định |
|---|---|---|
| Bắt buộc | 120 tháng nhân 8 triệu | 960 triệu đồng |
| Tự nguyện | 60 tháng nhân 4 triệu | 240 triệu đồng |
| Bình quân chung | (960 cộng 240) chia 180 | Khoảng 6,667 triệu đồng/tháng |
Thời gian cộng là 180 tháng, bằng đúng 15 năm. Tỷ lệ của nữ trong ví dụ là 45%. Tính bằng số chưa làm tròn: 1.200 triệu chia 180 rồi nhân 45% cho ra 3 triệu đồng một tháng. Nếu chia đều hai mức 8 và 4, sẽ ra bình quân 6 triệu và mức hưu 2,7 triệu. Sai lệch 300.000 đồng mỗi tháng trong ví dụ xuất phát từ việc hai thời kỳ dài ngắn khác nhau.

Nếu thay một năm đóng tiếp thì đổi ô nào?
Khi thử đóng tiếp tự nguyện, thay cả số tháng và tổng thu nhập làm căn cứ của phần tự nguyện. Phần bắt buộc đã qua giữ theo hồ sơ. Khi đổi số tháng, còn phải xét lại tỷ lệ hưởng theo tổng thời gian. Có thể dùng công cụ ước tính lương hưu để thử kịch bản sau khi đã tách được số liệu; nếu công cụ chỉ nhận một mức bình quân, dùng bình quân chung vừa tính và ghi lại giả định.
Cách gộp thời gian không tự xác nhận tuổi hưởng. Điều 11 Nghị định 159 có các trường hợp riêng gắn với số năm bắt buộc, điều kiện nghề, suy giảm khả năng lao động hoặc quá trình tự nguyện trước đây. Nếu nghỉ khác tuổi lao động thông thường, nên kiểm nhánh này trước khi dùng tỷ lệ của ví dụ.
Câu hỏi thường gặp
Có phải nhận hai khoản lương hưu riêng?
Với quá trình hỗn hợp đang xét, Điều 11 hướng dẫn một mức bình quân chung để tính lương hưu. Hai phần trong bảng là các thành phần của phép tính.
Hai giai đoạn dài bằng nhau mới được chia đôi?
Nếu hai bình quân đều đã xác định đúng và số tháng bằng nhau, trung bình cộng đơn giản mới trùng với kết quả bình quân theo thời gian.
Lấy lương tháng cuối cùng được không?
Cần dùng mức bình quân đúng cho quá trình bắt buộc. Xem hướng dẫn tính lương hưu và đối chiếu với hồ sơ thực tế trước khi cộng phần tự nguyện.
Cập nhật ngày 20/11/2026. Căn cứ đối chiếu: Chính phủ, Nghị định 159/2025/NĐ-CP, Điều 10 và Điều 11; Quốc hội, Luật BHXH 41/2024/QH15 về tỷ lệ hưởng lương hưu.
LươngHưu.com là công cụ tham khảo, không phải cơ quan BHXH.